zoeken
mail a friend








Fort Asperen rond 1880

Fort Asperen moest volgens de raming van 1880 plaatsbieden aan 200 man. De inrichting van het drie verdiepingen tellende fort was hier dan ook op berekend.

Klik voor een grotere afbeelding
Muurtekeningen gemaakt tijden de mobilisatie 1914 - 1918

Plattegrond van A. de begane grond, B. eerste verdieping, C. kelderverdieping
De verwarming bestond uit een systeem van rookgaten en veegtunnels en werkte op met hout en turf gestookte kachels. Olielampen in nissen zorgden voor de verlichting, terwijl een stelsel van luchtkanalen verse lucht aanvoerde. Centrum van het gebouw is de ronde licht- en luchtkoker met een diameter van vijf meter. Daaromheen ligt een gang, het ringvertrek, waarop twaalf kamers uitkomen. De plattegrond is op elke etage gelijk. Op de binnendeuren van de sleutelkast in het poortvertrek zijn ze afgebeeld. Zo konden de militairen zich bij binnenkomst direct oriŽnteren.

Begane grond
Meteen achter de ingang ligt het poortvertrek (1). In de zijmuren zitten schietgaten, die in verbinding staan met de zijvertrekken. Zo kon ongewenst bezoek onder schot genomen worden. Erachter ligt het ringvertrek (2), waarin manschappen konden slapen op strozakken in ijzeren kribben. Tegenover het poortvertrek is de toegang tot de licht- en luchtkoker (3), waarin tevens geschut getakeld kon worden. Naast het poortvertrek liggen het logies van de fortcommandant (14) en het officierswachttlokaal (4). Dit werd later de keuken, die in verbinding staat met de keuken in de kelder. In de vloer zit een put, die aangesloten is op de waterkelder beneden. Via druipkokers werd regenwater opgevangen. Verder waren er een apotheek en ziekenboeg (10, 11). De overige kamers waren voor het logies van officieren, onderofficieren (12, 13) en manschappen (5 t/m 9). Via schietgaten kon de fortgracht onder schot gehouden worden. Vanaf 1880 fungeerden deze als luchtroosters voor de nieuwgebouwde kanonremise (46) erachter.

De sleutelkast met de plattegronden van de drie verdiepingen

Eerste verdieping
De trap naar boven komt uit op een overwelfd ringvertrek (15), opnieuw grotendeels voor het logies van manschappen. Op deze etage waren het bureau van de commandant (16) en de kamer van de telegrafist te vinden(18). Achter een deur loopt de trap naar boven naar de uitkijkpost en het geschut op het dak. Verder zijn er vertrekken voor onderofficieren (17) en officieren (27) geplaatst. De overige kamers (19 t/m 26) zijn voor logies ťn geschut. Op enkele plaatsen is dat nog te zien: schietgaten met ringen om het geschut aan vast te zetten; haken voor touwgordijnen om scherven en projectielen te weren en gaten voor de afvoer van kruitdampen.†

Met de klok mee: de licht- en luchtkoker, de kanonremise, de keuken in de kelder, het privaat, putdeksel van de cisterne en het portaal met de munitielift

Kelder
In de kelder bevinden zich de dienstruimten: keuken met bakovens (31), waterkelder (32), levensmiddelenopslag (33, 38) en toiletten (34).
Het grootste van de kelder en de latere aanbouw was magazijnruimte voor projectielen (28, 35, 36, 43), materieel (29, 39, 40) en buskruit (42). Tevens waren er een laboratorium (37), een vulhok (41) en munitieliften (45) gebouwd, waarmee de zware projectielen naar de begane grond werden gehesen.

Marleen Dominicus - van Soest

Bekijk de panorama's

De rondlopende gang, het ringvertrek, die toegang geeft tot veel andere ruimtes. In het ringvertrek†sliepen ook wel manschappen. Het projectielenmagazijn. Het staat in verbinding met het daarachter gelegen projectielenvulhok.
Muurtekeningen uit de mobilisatieperiode 1914-1918 De keuken in de kelder met ovens en de stenen trap naar de begane grond
De kanonremise met de munitielift

Klik op de afbeeldingen om de panorama's te starten, hiervoor is†QuickTime nodig. Klik hier voor meer informatie.


Hoofdartikel:
Fort Asperen

Instelling:
Digitaal Erfgoed Nederland

Publicatiedatum:
16 augustus 2005